Mensenhandel herkennen begint met signalen verbinden

Mensenhandel is niet altijd direct zichtbaar. Meldingen over schulden, illegale prostitutie of jongeren die betrokken raken bij drugscriminaliteit lijken misschien op zichzelf te staan. Toch kan er sprake zijn van uitbuiting. Juist daarom is het belangrijk om informatie zorgvuldig vast te leggen, verbanden te herkennen en samen te werken met de juiste partners.

Ron Fredriksz is aandachtsfunctionaris mensenhandel bij gemeente Zoetermeer en werkt daarnaast binnen het team ondermijning. Atlas helpt hem om signalen vast te leggen, overzicht te houden en mogelijke verbanden met andere casussen te herkennen.

Verder kijken dan het eerste signaal
“Je krijgt meestal geen situatie voorgeschoteld waarbij meteen duidelijk is dat het om mensenhandel gaat.” Ron geeft een voorbeeld van iemand die na een arbeidsongeval schulden opbouwt, omdat de werkgever de kosten niet vergoedt. Vervolgens wordt diegene onder druk gezet om schoonmaakwerk te doen in het pand waar hij woont. Anders mag hij er niet blijven wonen.

“Als je die signalen bij elkaar brengt, kun je vermoeden dat er sprake is van arbeidsuitbuiting. Mijn rol is om collega's te helpen zulke signalen te duiden en ervoor te zorgen dat ze bij de juiste instantie terechtkomen. De kunst is om de juiste vragen te stellen en te bepalen wat er met een signaal moet gebeuren en wie er betrokken moet worden. Denk bijvoorbeeld aan de Nederlandse Arbeidsinspectie, het Haags Economisch Interventie Team Prostitutie of het team mensenhandel en mensensmokkel bij de politie.

Mensenhandel en ondermijning verbinden
Mensenhandel staat zelden op zichzelf. Uitbuiting kan samengaan met andere vormen van criminaliteit en het misbruik van kwetsbare personen. Omdat Ron ook binnen team ondermijning werkt, kan hij voortbouwen op de samenwerking met partners die er al is.

“Om iemand uit te buiten, moet je vaak op een bepaalde manier de wet omzeilen”, vertelt Ron. “Hoe meer je je in ondermijning verdiept, hoe meer verschijningsvormen je tegenkomt. Daarom wilden we mensenhandel vanaf het begin meenemen in Atlas. We werken binnen team ondermijning al samen met veel van dezelfde partners, dus het ligt voor de hand om signalen ook in hetzelfde systeem te registreren.”

Dat is bijvoorbeeld belangrijk bij jongeren die betrokken raken bij drugscriminaliteit. Achter een strafbaar feit kan ook dwang of misleiding schuilgaan. Ron: “Je moet verder kijken dan het eerste signaal. Waar aanvankelijk vooral wordt gekeken naar de strafbare feiten, kan later blijken dat een jongere onder druk is gezet of door criminelen is misleid. Dan moet je diegene niet alleen als dader zien, maar ook kijken of er sprake is van uitbuiting. Je moet leren om verder te kijken dan het eerste signaal.”

Overzicht houden en verbanden herkennen
“Voor de registratie is Atlas ontzettend fijn. Je kunt signalen netjes vastleggen en goed loggen wat er gebeurt. Dat geeft grip. Doordat we informatie zorgvuldig te registreren, kunnen mogelijke verbanden zichtbaar worden. Een melding op zichzelf zegt misschien nog niet zoveel, maar als je die naast andere informatie legt, kan er een compleet beeld ontstaan.”

De registratie helpt bovendien om de opvolging te borgen. Mensenhandel wordt in Zoetermeer opgepakt binnen het bredere proces rond ondermijning. Daardoor kan een collega een dossier overnemen als Ron afwezig is. “Het zit niet alleen in mijn hoofd of in mijn eigen bestanden. Je wilt dat signalen goed worden opgevolgd.”

Samenwerken met de juiste partners
Bij mensenhandel is vaak meer nodig dan onderzoek alleen. Een mogelijk slachtoffer van seksuele uitbuiting kan bijvoorbeeld ook opvang of andere hulp nodig hebben. Daarvoor moet Ron de juiste collega's en externe partners weten te vinden. 

“Die hulp kan ik niet zelf bieden, maar collega's kunnen dat wel. Dan is het belangrijk dat je elkaar weet te vinden en vanuit verschillende expertises naar een situatie kunt kijken.” Door signalen zorgvuldig vast te leggen in Atlas, houdt Ron overzicht over wat er speelt en welke stappen zijn gezet. Zo kan hij signalen beter opvolgen en waar nodig de juiste expertise inschakelen.

Atlas ondersteunt die samenwerking door signalen en de opvolging ervan op één plek te registreren. Dat maakt informatie makkelijker terug te vinden en helpt ook bij de verantwoording. “Als je wilt weten hoeveel signalen je hebt ontvangen, wat je ermee hebt gedaan en naar welke partners je ze hebt doorgezet, kun je dat met een paar klikken inzichtelijk maken.”

Zo helpt Atlas Ron om overzicht te houden, informatie te verbinden en signalen bij de juiste mensen te krijgen. Want juist bij mensenhandel kan de samenhang tussen verschillende signalen het verschil maken.
‍
‍Benieuwd wat Atlas kan betekenen voor jouw gemeente? Neem dan contact op met Joey via joey@pantyr.nl of bel 06 52 40 7152.